Potas — różowofioletowe Rubid —- jasnofioletowe Cez — jasnofioletowe (niebieskie) Pytania:

1.   Zestaw właściwości fizyczne i chemiczne sodu i potasu.

2.   Dlaczego potas i sód przechowujemy w nafcie ?

3.   Który z pierwiastków jest aktywniejszy: sód czy potas?

4.   Napisz równanie działania sodu na wodę.

5.   Dlaczego sodę kaustyczną sprzedaje się w szczelnym opakowaniu ?

6.   Jakie związki zawiera nalot na powierzchni sodu metalicznego ?

7.   Napisz równanie reakcji wodorotlenku sodowego:

a)  z kwasem siarkowym,

b)  z chlorkiem miedziowym.

8.   Dawna metoda otrzymywania wodorotlenku sodowego polegała na działaniu wapna gaszonego na węglan sodu (sodę).

Napisz równanie tej reakcji.

9.   Jakie ilości wapna gaszonego i sody trzeba użyć do reakcji dla otrzymania 80 kg sody kaustycznej ?

10.   Do 100 g wody wrzucono 4,6 mg sody. Ile wodorotlenku sodu otrzymano ?

11.   Wymień najważniejsze sole sodowe i potasowe.

Rozdział VIII

CHLOROWCE Chlor (Cl, m. at. 35,457, wartościowość I, III, V, VII)

§ 52. Występowanie chloru

Chlor występuje w przyrodzie w stanie związanym, najczęściej w postaci związków z metalami, zwanych chlorkami. Rozpowszechnionymi związkami chloru są: chlorek sodu NaCl, chlorek potasu KC1 i chlorek magnezu MgCl2, występujące w postaci minerałów lub wchodzące w ich skład wespół z innymi solami (patrz str. 121). Związki chloru rozpuszczone są w wodzie morskiej i oceanicznej, a także wchodzą w skład solanek. W solach wody morskiej znajduje się przeszło 2% chloru.

Związki chloru wchodzą także w skład organizmów roślin i zwierząt. Ilościowo chlor stanowi około 0,2% ogólnej masy skorupy ziemskiej.

§ 53. Laboratoryjne otrzymywanie chloru

W laboratorium otrzymuje się chlor z kwasu solnego, który jest roztworem chlorowodoru w wodzie. Chcąc otrzymać chlor z chlorowodoru musimy odebrać od niego wodór. Pamiętamy, że wodór łatwo łączy się z tlenem, dlatego działamy na kwas solny substancjami utleniającymi.

Możemy zastosować tu nadmanganian potasu, o którym wiemy, że łatwo oddaje tlen.

Ćwiczenie 68. Wsyp do probówki kilkanaście kryształków nadmanganianu potasu KMnO4 i wprowadź kilka kropli stężonego kwasu sol-

125