\ pr !i|(.'iny zależności: trzymujemy 40 g MgO

Układamy proporcję i obliczamy x

x _ 120 24 " "40 40 • x = 24 • 120 24-120

x =

40

72

Odpowiedź: 120 g tlenku magnezu otrzymujemy przez spalanie 72 g magnezu.

W zadaniu obliczyliśmy ilość substancji reagującej, mając daną ilość produktu reakcji.

Przykład 3: Ile tlenu zostanie związane przez 8 g miedzi, jeśli w wyniku reakcji powstaje czarny tlenek miedziowy CuO ?

Rozwiązanie:

Zadanie rozwiązujemy w sposób objaśniony w przykładach poprzednich :

Cu + O —->CuO 64~g 16~g

Wypisujemy zależności: 64 g Cu wiąże 16 g O

u ,, v^u                     A ,, ,,

16~64

16-8 „

x =

64

Odpowiedź: 8 g miedzi wiąże 2 g tlenu na tlenek miedziowy. Obliczanie zawartości pierwiastka w danej ilości substancji złożonej

W hutnictwie trzeba wiedzieć, ile metalu zawarte jest w danym transporcie kruszcu. W obliczeniach opieramy się na składzie chemicznym kruszcu.

Przykład 1: Obliczamy, jaka ilość cynku zawarta jest w 4 tonach siarczku cynku ZnS, jeśli założymy, że nie zawiera on domieszek.

52

J

Rozwiązanie:

a)  masa cząsteczkowa ZnS wynosi:

65 + 32 = 97

b)  gramocząsteczka siarczku cynku wynosi 97 g i zawiera 65 g cynku,

c)  wypisujemy zależności:

97 g ZnS zawiera 65 g Zn

97 ton ,, — 65 ton Zn

4 tony „ — x „ „

x 4

d)  układamy proporcję — = —

obliczamy x

97 x = 4 • 65 4-65

x =

97

.-¦ = 2,7

Odpowiedź: W 4 t siarczku cynku zawarte jest 2,7 t cynku. (Obliczenia przeprowadzono z dokładnością do 0,1 t.) Podobne zagadnienia muszą być niejednokrotnie rozwiązywane w wielu gałęziach przemysłu, a także w laboratoriach naukowych.

Obliczanie składu procentowego substancji złożonej, na podstawie

wzoru cząsteczki

Znając wzór cząsteczki związku chemicznego możemy obliczyć ile procent każdego składnika zawiera ten związek. Przykład: Ile procent ołowiu, a ile siarki zawiera znany kruszec ołowiu galena o wzorze PbS ?

Rozwiązanie: Gramocząsteczka związku PbS wynosi 239 g i zawiera 207 g ołowiu i 32 g siarki.

a) Obliczamy procent ołowiu: 239 g—100%

207 g— x

TTlł,                   .x 207

Układamy proporcję Jpo = 239

i obliczamy x                239 x = 100 • 207

100-207

x = -------— 86,6

329

W galenie znajduje się 86,6% Pb.

53