steczkach soli kwaśnych atomy wodoru mogą być w dalszym ciągu zamieniane przez metal.
NaHSO4 + NaOH -> Na,SO4 + H2O
Sole, zawierające w swym składzie tylko metal i resztę kwasową, nazywamy obojętnymi.
Nazwy soli
kwaśnych
obojętnych
Na2CO3 — obojętny węglan sodu lub (ściślej) węglan dwusodowy CaCO3 — obojętny węglan wapnia lub węglan dwuwapniowy (gdyż dwa atomy wodoru w kwasie zostały "zastąpione metalem) Na3PO4 — obojętny fosforan sodu lub (ściślej) fosforan trójsodowy
NaHCOg — kwaśny węglan sodu lub (ściślej) węglan jednosodowy Ca(HCO3)2 — kwaśny węglan wapnia lub węglan jednowapnio-wy (gdyż jeden tylko atom wodoru w kwasie został zastąpiony metalem)
Na2HPO4 — kwaśny fosforan sodu dwumetaliczny lub fosforan dwusodowy
CaHPO4 — kwaśny fosforan wapnia dwumetaliczny lub fosforan dwuwapniowy
Jeżeli podczas reakcji zasady z kwasem nie wszystkie grupy wodorotlenowe zasady zostaną zastąpione przez reszty kwasowe, otrzymujemy sole zasadowe.
Gdy na przykład 1 gramocząsteczka wodorotlenku magnezu prze-reaguje z 1 gramocząsteczka kwasu solnego, a więc na jedną cząsteczkę Mg(OH)2 przypada jedna cząsteczka HC1, otrzymujemy jako produkt reakcji sól zasadową:
Mg(OH)2 + HC1 -> Mg(OH)Cl + H2O
zasadowy chlorek magnezu
Zasadowy azotan bizmutawy Bi(OH)2NO3 jest solą stosowaną w lecznictwie.
110
Pytania:
1. Napisz wzór strukturalny kwaśnego i obojętnego węglanu: a) sodu, b) wapnia. Resztę kwasową zaznacz tu jako całość.
2. Napisz wzory strukturalne: a) fosforanu trójsodowego, b) fosforanu dwusodowego.
3. Iluwartościowy jest metal bizmut w związku Bi(OH)2NO3? Ułóż wzór cząsteczki obojętnego azotanu bizmutawego.
4. Napisz sumaryczne i strukturalne wzory: a) obojętnego węglanu potasu, b) kwaśnego węglanu potasu, c) obojętnego siarczanu wapnia, d) siarczanu jednowapniowego, e) fosforanu trójwapniowego.
5. Ile siarczanu baru powstanie po zobojętnieniu 5 g Ba(OH)2? Ile kwasu siarkowego należy użyć do tej reakcji ?
6. Napisz w postaci ogólnej równanie reakcji między tlenkiem metalu jedno wartościowego Me1 i kwasem: a) jednozasadowym, b) dwu-zasadowym.
7. Nazwij te sole: CaCl2) CuCl2, CuCl, Cu(OH)Cl, Na2Si03, KHSO4, Ca3(PO4)2, MgHPO4.
8. Napisz w postaci tlenkowej wzory następujących soli: CaCO3, K.SiO* Na2SO4, Ca3(PO4)2.
§ 44. Właściwości soli
Sole są substancjami stałymi, często występują w postaci krystalicznej. Większość soli nie posiada barwy, spotykamy jednak sole o pięknych barwach, np. błękitny siarczan miedziowy, fioletowy nadmanganian potasu lub żółty chromian potasu. Rozpuszczalność soli w wodzie jest rozmaita. Sprawdziliśmy to podczas lekcji o roztworach. Obok soli bardzo dobrze rozpuszczających się w wodzie znamy sole praktycznie w wodzie nie rozpuszczalne, np. siarczan baru, chlorek srebra. Istnieją sole trwałe, np. chlorek sodu, który nie rozkłada się nawet w wysokiej temperaturze, oraz nietrwałe, które bardzo łatwo ulegają rozkładowi. Węglan magnezu lub zasadowy węglan miedziowy rozkładają się przy ogrzaniu w probówce (patrz str. 17 i 106), bromek srebra przy naświetleniu, niektóre znów sole mogą rozkładać się pod wpływem wody.
111