4.    Oblicz, ile gramów tlenu przypada na 14 g azotu w następujących tlenkach: N2O, NO, N2O3, NO2, N2O5. W jakim stosunku pozostają do siebie te ilości tlenu ?

5.   Jaki wzór chemiczny można przypisać cząsteczce czerwonego tlenku miedzi, jeśli ustaliliśmy doświadczalnie, że stosunek wagowy miedzi do tlenu w tym związku wynosi 8:1? Masa atomowa miedzi = = 64.

Rozdział VI

KLASYFIKACJA ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

§ 34. Tlenki kwasowe i zasadowe

Związki tlenu z innymi pierwiastkami nazywamy tlenkami. Tlenki otrzymać możemy:

1) przez łączenie pierwiastków z tlenem, a więc przez ich powolne utlenianie lub spalanie w powietrzu czy tlenie; w ten sposób otrzymywaliśmy tlenek żelaza, tlenek magnezu, pięciotlenek fosforu, dwutlenek węgla, wodę (tlenek wodoru);

2)  przez rozkład związków chemicznych zawierających tlen, np. podczas ogrzewania zasadowego węglanu miedziowego (patrz ćwicz. 6 i 7) powstaje czarny tlenek miedziowy, woda i dwutlenek węgla.

Nazwy tlenków

Nazwy tlenków mówią niekiedy o liczbie atomów tlenu w cząsteczce, np. dwutlenek siarki SO2, trójtlenek siarki SO3. Jeżeli jeden pierwiastek tworzy dwa tlenki, np. Cu2O i CuO, to nazwa tlenku, w którym pierwiastek okazuje niższą wartościowość, ma końcówkę -awy, a tlenku, w którym wartościowość pierwiastka jest wyższa, końcówkę -owy. A więc czerwony tlenek miedzi jedno wartościowej Cu/O — to tlenek miedziawy, zaś czarny tlenek, w którym miedź jest dwuwartościowa CunO, to tlenek miedziowy.

Podział tlenków

Tlenki dzielimy na zasadowe i kwasowe.

Tlenki zasadowe

Ćwiczenie 45. Do probówki z wodą wrzuć mały kawałek tlenku wapnia, zatkaj palcem i wstrząśnij. Gdy osad nieco osiądzie, sprawdź smak roztworu, wziąwrszy pałeczką szklaną parę jego kropli na język.

89