Spośród wód występujących w przyrodzie rozróżniamy wodę morską, wody śródlądowe — w odróżnieniu od morskiej zwane słodkimi, wody źródlane, gruntowe i wodę atmosferyczną. Wody źródlane i gruntowe różnego pochodzenia zawierają zawsze pewne domieszki, gdyż przepływają przez warstwy ziemi i rozpuszczają w sobie pewną ilość soli

mineralnych. Woda z naturalnych zbiorników, np. rzek, stawów, rowów, posiada widoczne dla oka zawiesiny rozdrobnionego piasku, iłu lub szczątków roślin. Wodę taką możemy oczyścić przez filtrowanie. Ćwiczenie 29. Kilka mililitrów wody zawierającej zawiesinę iłu prze-filtruj przez watę ułożoną na lejku lub przez sączek z bibuły (rys. 35). Porównaj wodę przefiltrowaną z pozostałą w zlewce wodą użytą do filtrowania.

Oczyszczanie cieczy za pomocą przesączania jej przez warstwy substancji zatrzymującej zawiesiny nazywamy filtrowaniem. Wodę rzeczną używaną do picia należy filtrować. W miastach lub w ich sąsiedztwie istnieją stacje filtrów. Posiadają one wykopane w ziemi baseny (rys. 36), pokryte sklepieniem i wycementowane. W basenach znajduje się gruba warstwa piasku i żwiru, przez którą bardzo powoli przesącza się woda (rys. 37). Przefiltrowaną wodę pompuje się do dużych zbiorników. Aby zabić bakterie szkodliwe dla zdrowia, odkaża się wodę za pomocą chloru lub ozonu i rurami rozprowadza po mieście. Ale i woda przefiltrowaną, pozornie czysta, zawiera w sobie domieszki niedostrzegalne dla oka.

Ćwiczenie 30. Ogrzewaj ostrożnie na szkiełku parę kropli wody wodociągowej. Jak wygląda szkiełko po odparowaniu wody? To samo ćwiczenie powtórz używając wody deszczowej. Co teraz obserwujesz ? Osad na szkiełku po odparowaniu wody z kranu powstał wskutek obecności w wodzie soli mineralnych. Woda deszczowa powstała ze skroplonej w atmosferze pary wodnej i dlatego nie zawiera soli mineralnych — na szkiełku nie ma osadu.

Rys. 35. Filtrowanie wody

Rys. 36. Schemat stacji filtrów

Rys. 37. Przekrój przez filtr piaskowy

70

71